Stichting Geschilleninstantie Alternatieve Therapeuten –

Nederlandlaan 234 – 2711 JH – Zoetermeer – KvK: 69709769 – st. geschil alternat thera NL63 INGB 0008108474

[email protected] – Rijks erkend sinds 2017

gatgeschillen.nl

GAT-Beroepscode

De GAT‑beroepscode beschrijft hoe een professioneel en redelijk handelend alternatief of complementair therapeut zich behoort te gedragen tijdens de uitoefening van zijn of haar functie. De beroepscode is geen verzameling strenge voorschriften, maar biedt praktische richtlijnen en handvatten voor een professionele en zorgvuldige praktijkvoering.

De eisen die in deze beroepscode worden gesteld, zijn haalbaar voor iedere professionele complementaire therapeut in Nederland, ongeacht discipline of opleidingsniveau. Het gaat niet om perfectie, maar om redelijkheid: een therapeut dient zich in de praktijk te gedragen zoals van een redelijk handelend en professioneel therapeut mag worden verwacht.

Dit uitgangspunt geldt eveneens voor opleidingsinstituten en docenten. Regels worden niet opgesteld om het opstellen van regels zelf; wanneer er regels zijn, moeten deze zinvol, uitvoerbaar en ondersteunend zijn aan de kwaliteit van de beroepsgroep. Dat is het doel van de GAT‑beroepscode: het versterken en verbeteren van het vakgebied in het algemeen belang.

29 april 2019
Jethro van der Wilk
GAT‑bestuursvoorzitter

Beroepscode Praktijk Hans Boerhof

Begrippen

• a. GAT De Geschilleninstantie Alternatieve Therapeuten, inclusief de bijbehorende beroepscode en richtlijnen.
• b. Therapeut De behandelaar die is aangesloten bij een door de GAT erkende beroepsorganisatie.
• c. Cliënt De persoon die door de therapeut wordt behandeld, begeleid of geadviseerd.
• d. Opleidingsinstituut Een organisatie die bij de Kamer van Koophandel staat ingeschreven als opleidingsinstituut en opleidingen, cursussen of workshops aanbiedt binnen de alternatieve of complementaire zorg.
• e. Student De afnemer van de diensten die worden aangeboden door het in artikel 1d genoemde opleidingsinstituut.
• f. Docent De lesgevende die werkzaam is voor het in artikel 1d genoemde opleidingsinstituut.

Toepassing van de beroepscode

• Deze beroepscode is van toepassing op alle therapeuten die zijn aangesloten bij beroepsorganisaties die door de GAT zijn erkend. Daarnaast zijn bepaalde onderdelen van deze beroepscode van toepassing op opleidingsinstituten en docenten die zijn aangesloten bij een door de GAT erkende beroepsorganisatie. Dit betreft specifiek de punten 3b, 3c, 3e, 3h, 6a, 6b en 7.
• Wanneer een docent of een vertegenwoordiger van een opleidingsinstituut handelingen verricht die vallen onder de noemer alternatieve zorg, wordt van deze persoon verwacht dat hij of zij zich gedraagt als een therapeut en daarmee dezelfde professionele verantwoordelijkheid draagt. In dergelijke gevallen is niet slechts een deel, maar de volledige beroepscode van toepassing op de docent of het opleidingsinstituut.

Algemene professionele gedragsregels

• a. Zorgplicht van de therapeut De therapeut neemt bij al zijn of haar handelen en nalaten de zorg in acht die van een goed therapeut mag worden verwacht. Hierbij wordt zowel de inhoud als de geest van deze beroepscode gerespecteerd.
• b. Gedragsnormen voor cliënten en studenten Cliënten en studenten gedragen zich volgens algemeen geldende normen en waarden, waaronder respect, fatsoen en integriteit.
• c. Professionele relaties De relatie tussen therapeut en cliënt is een professionele relatie, waarin het welzijn en de waardigheid van de cliënt altijd vooropstaan. Ditzelfde uitgangspunt geldt voor de relatie tussen student en opleidingsinstituut, evenals tussen student en docent.
• d. Respect voor de wil van de cliënt De therapeut heeft de leiding binnen de behandeling, maar verricht nooit handelingen tegen de kennelijke wil van de cliënt. Tijdens de therapie wordt steeds zorgvuldig en respectvol gehandeld in het belang van de cliënt.
• e. Geen misbruik van positie De therapeut is zich bewust van zijn of haar positie ten opzichte van de cliënt en maakt geen financieel, seksueel, emotioneel of ander misbruik van deze positie voor persoonlijk voordeel. Deze norm geldt eveneens voor opleidingsinstituten en docenten in hun relatie tot studenten.
• f. Belangenconflicten De therapeut is alert op situaties waarin andere relaties of verplichtingen strijdig kunnen zijn met het belang van de cliënt. Bij een (mogelijk) belangenconflict is het de verantwoordelijkheid van de therapeut om hier op een professionele en zorgvuldige manier mee om te gaan.
• g. Meervoudige relaties De therapeut erkent dat meervoudige relaties — bijvoorbeeld wanneer de cliënt tevens werknemer, vriend, familielid of partner is — het professionele beoordelingsvermogen

Professionele uitvoering van de therapie

• a. De aard en duur van de therapie, eventuele doorverwijzing en de beëindiging van het traject worden altijd met de cliënt besproken, waarbij wordt gestreefd naar wederzijdse overeenstemming.
• b. De therapeut informeert de cliënt op begrijpelijke wijze over de aard, inhoud en bijzonderheden van de therapie.
• c. Behandelingen vinden zoveel mogelijk plaats in een afgescheiden behandelruimte die voldoet aan de geldende hygiënenormen.
• d. De therapeut beschikt over een toereikende beroeps- en bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering met volledige Wkkgz‑dekking.
• e. Wanneer een therapeut door de rechter wordt veroordeeld voor een misdrijf, of wanneer een civiele of tuchtrechtelijke procedure door een cliënt leidt tot een veroordeling, meldt de therapeut dit aan het bestuur van de erkende beroepsorganisatie.
• f. De therapeut heeft geheimhoudingsplicht over alles wat hem of haar uit hoofde van de functie bekend wordt. Deze geheimhoudingsplicht blijft ook na beëindiging van de therapie van kracht.
• g. Informatie over cliënten mag alleen worden gebruikt in publicaties, lezingen of onderwijs wanneer deze volledig onherkenbaar en niet tot de cliënt herleidbaar is gemaakt.
• h. De therapeut bewaakt te allen tijde de grenzen van zijn of haar deskundigheid.
• i. De therapeut houdt zijn of haar kennis en vaardigheden zoveel mogelijk op peil. Het regelmatig volgen van cursussen, bijscholing en supervisie heeft hierbij de nadrukkelijke voorkeur.
• j. Wanneer de therapeut concludeert dat een andere behandelwijze passender is, verwijst hij of zij de cliënt door naar een erkende therapeut die deze methode beheerst.
• k. De therapeut stelt nooit medische diagnoses; dit is uitsluitend voorbehouden aan artsen.
• l. Bij ernstige psychiatrische stoornissen, lichamelijke ziekten of aanwijzingen daarvoor verwijst de therapeut de cliënt altijd door naar de behandelend huisarts.
• m. De therapeut zorgt ervoor dat de Geschilleninstantie Alternatieve Therapeuten (GAT) laagdrempelig bereikbaar is. Dit gebeurt door het GAT‑schild op de website te plaatsen met een link naar https://gatgeschillen.nl/. . Daarnaast wordt het GAT‑bewijs van inschrijving zichtbaar opgehangen in de praktijkruimte.

Administratie, dossiervorming en privacy

• a. Er dient een schriftelijke behandelovereenkomst te worden opgesteld en ondertekend met de cliënt, waarin duidelijk wordt vermeld wie de partijen zijn, welke behandeling zij overeenkomen, wat de kosten en betaaltermijnen zijn en welke afspraken er worden gemaakt over afzegging van afspraken door cliënt of therapeut.
• b. De therapeut houdt zodanig aantekeningen van de voortgang / ontwikkelingen van de therapie, de cliënt en alle bijzonderheden bij, zodat het mogelijk is zo nodig duidelijkheid te kunnen geven en zo nodig rekenschap af te kunnen leggen van zijn/haar beroepsmatig handelen.
• c. De therapeut dient het dossier van de cliënt tenminste tot 15 jaar na beëindiging van de therapie te bewaren.
• d. De cliënt heeft recht op inzage in de gegevens betreffende de cliënt waarover de therapeut beschikt. Indien de cliënt ook verzoekt om een afschrift van de stukken, dan zal de therapeut deze ter beschikking stellen tenzij deze van mening is dat een zwaarwegend belang zich daartegen verzet. De cliënt heeft tevens het recht de therapeut te vragen de gegevens te verwijderen.
• e. De privacywetgeving zal in acht worden genomen als het gaat om de gegevens die betrekking hebben op de cliënt. Deze gegevens mogen alleen aan derden bekend worden gemaakt na uitdrukkelijke en schriftelijke toestemming van de cliënt.
• f. Als de cliënt minderjarig is dan heeft de therapeut voor behandeling altijd toestemming nodig van (beide) ouders/verzorgers d.m.v. een minderjarigen toestemmingsformulier.
• g. Geheel volgens Europese privacywetgeving (AVG) zal de therapeut altijd een cliëntendossier bijhouden en deze bij voorkeur op een versleutelde usb stick of harde schijf bewaren i n een brandveilige kluis.
• h. Als de therapeut e-health toepast over e-mail dan zullen de gegevens die uitgewisseld worden met de cliënt in met wachtwoord versleutelde documenten worden gedeeld.

Verantwoordelijkheid en samenwerking

• a. De therapeut, docent of het opleidingsinstituut is persoonlijk verantwoordelijk voor de uitoefening van zijn/haar beroep.
• b. De door therapeut, docent of het opleidingsinstituut aangestelde medewerkers vallen onder de verantwoordelijkheid van de therapeut, docent of het opleidingsinstituut zulks naast en onverminderd de eigen verantwoordelijkheid van betrokkenen en cliënten of studenten.
• c. Als er derden (bijv. een stagiaire) bij de behandeling aanwezig zal zijn, zal vooraf toestemming worden gevraagd aan de cliënt en zal die toestemming ook schriftelijk vastgelegd worden.
• d. De therapeut heeft contact met minimaal één collega die in geval van ziekte, vakantie enz. en communiceert dit duidelijk met zijn cliënten.
• e. De therapeut legt zijn/haar medewerkers een geheimhoudingsplicht op.
  f. Indien de cliënt verzoekt om overdracht dan zal de therapeut hieraan zijn/haar medewerking verlenen.

Rode Vlaggen (Red Flags)

De alternatief of complementair therapeut beschikt over kennis van de Rode Vlaggen zoals beschreven in de PLATO‑eindtermen Medische en Psychosociale Basiskennis 2018/2019 voor zorgverleners in de complementaire zorg. Rode Vlaggen zijn alarmerende signalen die de therapeut in de praktijk moet kunnen herkennen.

Wanneer een Rode Vlag wordt gesignaleerd, verwijst de therapeut onmiddellijk door naar een BIG‑geregistreerde zorgverlener, zoals een huisarts of de Spoedeisende Hulp, met inachtneming van de artikelen 4h en 4l van deze beroepscode.

Voor docenten en opleidingsinstituten geldt dat ook zij deze Rode Vlaggen moeten kennen en studenten hierover moeten informeren. Wanneer tijdens opleidingen, cursussen of workshops behandelingen worden uitgevoerd, wordt van docenten en opleidingsinstituten verwacht dat zij handelen alsof zij therapeut zijn en daarmee dezelfde verantwoordelijkheid dragen.

Overzicht van Rode Vlaggen

• Acute (nieuwe) buikpijn, vooral bij kinderen
• Acute dyspnoe (kortademigheid/benauwdheid)
• Acute schouderpijn (met name links) met zweten
• Afasie (taalstoornis)
• Agressie of impulscontroleproblemen die het dagelijks functioneren beïnvloeden
• Algehele zwelling van het buikgebied
• Angsten die het functioneren belemmeren
• Bewustzijnsveranderingen
• Bloed bij de ontlasting (nieuw of oud)
• Braken en diarree, in het algemeen, tijdens zwangerschap of bij jonge kinderen
• Chaos in functioneren: moeite met plannen, afspraken niet nakomen
• Acute visusstoornis (problemen met zien)
• Onverklaarbare droge mond
• Pijnlijke en/of stijve nek
• Onverklaarbaar gewichtsverlies
• Gezwollen enkel (één of beide zijden)
• Hartkloppingen met onregelmatige en wisselende hartslag
• Hematurie (bloed in de urine)
• Hemoptoë (bloed ophoesten)
• Herhaalde buikklachten
• Situaties waarin de hulpverlener de cliënt niet begrijpt
• Hyperhidrosis (overmatig zweten)
• Krampachtige spierpijn in de borstkas
• Levensbedreigende doodswens
• Loopproblemen bij kinderen (mank lopen, pijn, niet willen lopen)
• Medicijnontrouw
• Risico’s door dysfagie (moeite met slikken)
• Obstipatie zonder duidelijke oorzaak
• Onbegrepen koorts
• Onbegrepen vermoeidheid
• Onverklaarbaar veel plassen
• Onverklaarbaar veel dorst
• Onverklaarbare heesheid of stemverlies
• Paarse verkleuring van de huid bij kinderen
• Pijn in de onderbuik bij vrouwen
• Pijn in één arm, eventueel met bleek zien, zweten of klamme huid
• Pijn in of rondom het oog
• Pijn in het gezicht
• Pijn op de borst
• Plotselinge duizeligheid of flauwvallen
• Postmenopauzaal bloedverlies
• Rugpijn met mogelijke uitstraling naar het been
• Slaap‑ en waakstoornissen
• Tekenen van mishandeling of misbruik
• Tintelingen of verlies van tastgevoel
• Tremoren (aanhoudende schudbewegingen)
• UHR‑psychosesymptomen (moeite met contact, vreemde gedachtegangen)
• Verwardheid
• Wanen of hallucinaties
• Rusthartslag boven de 100 slagen per minuut
• Zeer somber of lusteloos gedrag
• Zwellingen in de nek bij zuigelingen en kinderen
• Zwellingen onder de huid

Inwerkingtreding en wijzigingen

• a. Deze beroep‑ en gedragscode is vastgesteld tijdens de bestuursvergadering van de GAT op 29 april 2019.
• b. De beroep‑ en gedragscode is in werking getreden op 29 april 2019.
• c. De meest recente wijziging van deze beroep‑ en gedragscode heeft plaatsgevonden op 2 december 2021.
• d. Voor therapeuten is de inhoud van deze beroep‑ en gedragscode ongewijzigd gebleven en blijft de oorspronkelijke ingangsdatum van 29 april 2019 van kracht.
• e. Voor opleidingsinstituten en docenten treedt deze beroep‑ en gedragscode in werking op 21 mei 2021, tenzij zij handelen als therapeut; in dat geval geldt eveneens de ingangsdatum van 29 april 2019.

Deze beroepscode is opgesteld in het tweede kwartaal van 2019 door:

• Mr. Suzanne van Dijsseldonk – GAT‑commissielid
• Jethro van der Wilk – GAT‑bestuursvoorzitter
• Ervee van der Wilk – GAT‑algemeen bestuurslid
• Marianne van der Wilk – GAT‑algemeen bestuurslid

Met dank aan PLATO / Universiteit Leiden voor de toestemming om de Rode Vlaggen te gebruiken zoals beschreven in de PLATO‑eindtermen 2018/2021.